تاريخ زندگي حضرت معصومه (ع) و ورود ايشان به قم :

قبل از پرداختن به دوران زندگي حضرت معصومه (ع) ضروري مي دانم كه حديثي از حضرت امام صادق (ع) ياد آور شوم اين حديث در زماني بيان شده كه نه تنها حضرت معصومه(س) بدنيا نيامده بود بلكه پدرايشان يعني امام كاظم (ع) هم هنوز متولد نشده بود لذا از اهميت فوق العاده اي برخوردار است .

امام صادق (ع) فرمودند : الا ان لله حرما و هومكه ، الاان لرسول الله حرما و هوالمدينه الاان لاميرالمومنين حرما و هو الكوفه الا ان حرمي و حرم ولدي بعدي قم ، الا ان قم كو فتنا الصغيره الا ان للجنه ثمانيه ابواب ، ثلاث منها الي قم تقبض فيها امراه هي من ولدي و اسمها فاطمه بنت موسي تدخل بشفاعتها شيعتنا الجنه باجمعهم . ( كتاب حضرت معصومه(س) فاطمه دوم بنقل از انوار المشعشعين و بحار الانوار جلد 6 )

آگاه باشيد كه براي خدا حرمي است و آن مكه است و براي پيامبر خدا(ص) حرمي است و آن مدينه است و براي امير مومنان(ع) حرمي است و آن کوفه است، آگاه باشيد كه حرم من و فرزندان من بعد از من قم است ، آگاه باشيد كه قم كوفه كوچك ماست آگاه باشيد كه براي بهشت هشت در است كه سر در آن بسوي قم مي باشد ، يك بانوئي از فرزندان من بنام فاطمه دختر موسي در آن قبض روح مي شود و رحلت مي كند كه با شفاعت او همه شيعيان ما وارد بهشت مي شوند . اين حديث حقايق فراواني را در خود نهفته دارد و هر فراز از آن مي تواند موضوع مقاله و كتاب خاصي باشد اما اهميت بيان آن امام بزرگوار در مورد فرزندي از فرزندان خود بنام فاطمه است كه هنوز بدنيا نيامده است و در قم مدفون مي شود عليهذا پرواضح است كه بايد راجع به اين فاطمه سخن بيشتري به ميان آوريم .

 حضرت معصومه (ع) فرزند امام هفتم شيعيان جهان و نام مادرش نجمه است كه مادر امام هشتم نيز مي باشد .قابل توجه اينكه فرزندان امام كاظم (ع) را بعضي مورخين 37 نفر و بعضي 39 فرزند ذكر كرده اند كه از همسران مختلف بوده اند و به شرح ذيل مي باشند .

1- فاطمه كبري 2- فاطمه وسطي 3- فاطمه صغري 4- فاطمه اخري

فاطمه كبري همان حضرت معصومه (ع) است است كه در قم مدفون مي باشند و گفته مي شود كه فاطمه وسطي ملقب به زينب در اصفهان مدفون است و فاطمه صغري مشهور به بي بي همت در آذربايجان شوروي در جنوب بادكوبه دفن است و فاطمه اخري معروف به فاطمه طاهره و در اصطلاح عمومي مشهور به خواهر امام در رشت مدفون است كه بارگاه و حرم با صفايي دارد .

تاريخ ولادت حضرت معصومه (ع) اول ذي قعده سال 173 هجري قمري است و فاصله سني اين خواهر با برادرش امام رضا (ع) 25 سال است يعني حضرت معصومه (س)پس از 25 سال از تولد امام رضا (ع) و در واقع بعد از يك ربع قرن انتظار، ديده به جهان گشوده است و موجب خوشحالي زايد الوصف مادرش نجمه و خاندان عصمت و طهارت شد .

حضرت معصومه دوران خردسالي و نوجواني خود را در شهر مدينه در جوار رحمت پدر بزرگوار و برادر گراميش ميگذراند تا اينكه 10 ساله شد مبتلا به داغ شهادت پدر گرامي خود در زندان بغداد گرديد و تنها مايه تسلي او برادرش امام رضا (ع) بود كه در اوج خفقان هاروني و خلفاي عباسي فريادرس محرومان بود .

سال 200 هجري قمري در سن 27 سالگي بود كه مامون با ترفند سياسي امام رضا (ع) را به ايران دعوت كرد و اين آغاز مشكلي ديگر براي خاندان نبوت شد . حضرت معصومه يكسال دوري برادر را تحمل نمود تا اينكه كاسه صبر و انتظار او لبريز شد فلذا به اشتياق ديدار برادر به قصد ورود به مرو شهر مدينه را ترك نمود .